Vanaf de zijlijn  van het Welshmagazine wordt mij gevraagd een soort dagboek bij te houden van de sportperikelen van ons vierspan Welsh B pony’s.
Ik besluit hieraan gehoor te geven , ook al vind ik dat best moeilijk.
Wat letters op papier zetten is voor mij niet zo’n probleem, maar  als “spangenote” van de menner vind ik dat eigenlijk bevooroordeeld ben en dat mijn visie misschien niet helemaal objectief genoeg is.  Maar goed, als dat zo is, dan hierbij alvast mijn excuses.

Ik ben namelijk helemaal idolaat van onze welsh B pony’s.  Voor mij persoonlijk heeft de fokkerij de voorkeur, maar ook de sport blijft trekken.
Inmiddels zijn wij er wel  achter gekomen dat de welshpony op zich, een pony is die uitermate geschikt is voor de sport. En niet alleen als rijpony, maar ook als aanspanning en dan met name  in de marathonsport.
De marathonsport is de snelst groeiende tak van de paardensport.
Vaak blijkt dat de marathonsport  nog wat onbekend is, zelfs onder de paardenliefhebbers.
Daarom zal ik proberen  u een korte uitleg geven.
Marathon rijden kun je doen met de enkelspan, tweespan, vierspan of tandem.
Eén ding moet duidelijk zijn. De pony’s of paarden dienen in optimale sportconditie te zijn . Want er wordt conditioneel nogal wat van ze gevraagd.
Daarom dien je je op het wedstrijdterrein eerst te melden bij de veterinaire keuring.  Hier worden de pony’s aan een onderzoek onderworpen. De temperatuur van de pony wordt gemeten en ook de hartslag.  Dit wordt nauwkeurig op een formulier genoteerd . Als de conditie van de pony  goed gekeurd is mag er gestart worden.

Allereerst wordt er een dressuurproef gereden en daarna volgt er een vaardigheidstraject, waarbij de menner  moet proberen het  parcours met pionnen foutloos af te leggen  binnen een bepaalde tijd.
Dan begin je aan het A traject. Dat wil zeggen , je rijdt een  traject van zo’n 10 kilometer.  Dat kan over de weg zijn, of door de bossen.  Je komt soms op de prachtigste plekjes met vennetjes ,  heidevelden en zandverstuivingen. Je mag stappen, draven of galopperen. De gangen zijn vrij, maar de grooms moeten met hun stopwatch nauwkeurig te kilometertijden in de gaten houden. Je mag namelijk niet vroeg binnenkomen en ook niet te laat. Want  elke overschreden seconde te vroeg of te laat levert  je strafpunten  op.
De grooms moeten dus elke gereden kilometer met hun stopwatch  exact de tijden bij houden en de pony’s mogen straks hun hartslag of temperatuur niet te hoog hebben, want dat betekend diskwalificatie.
Na het A-traject volgt aansluitend het B-traject. Dat is een staptraject van 1 kilometer.
Ook hier geldt weer dat je binnen een bepaalde tijd het traject moet afleggen. En natuurlijk alleen stappen, draven betekend diskwalificatie.
Na dit staptraject worden de pony’s opnieuw veterinair gekeurd. Als alles goed is mogen de pony’s na 10 minuten rust gehad te hebben  verder met het E-traject.  Dat is het zwaarste traject. Het is zo’n 9 kilometer waarin 5 hindernissen opgenomen zijn.
Ook dit traject gaat op tijd. De seconden die een menner in de hindernissen verblijft worden omgerekend tot strafpunten.  Het is dus de kunst om de hindernissen zo snel en correct mogelijk te nemen. De poortjes dienen in de juiste volgorde genomen te worden. Ook kan je strafpunten krijgen als er dingen gebeuren die niet zijn toegestaan. O.a. het niet in de hand houden van de zweep . Eén voet aan de grond van de groom. Geen hoofddeksel dragen. Afstijgen van de menner of groom. Kantelen van de wagen.
Na de finish van dit zware traject volgt dan opnieuw de veeartscontrole. Als elke pony binnen een bepaalde temperatuur en hartslag zit, mag je je afmelden en zit het avontuur erop.

Ik  zal  u ons team even voorstellen. De menner is mijn spangenoot  Henk van der Weerd en de grooms , mijn broer  Jan en zijn dochter  Ilona .
Het achterspan bestaat uit Speedy en Hofstee’s Gigant en voorop lopen Warmtebron’s Ronnieboy en Albrechtshoeve’s Valentino.  Valentino heeft als vader Casperhof’s Freddy en de andere 3 hebben allen dezelfde vader , namelijk Warmwell Pageboy.
Het zijn allemaal ruinen en allen 5 jaar oud. Een jong span dus.
De pony’s zijn door ons zelf beleerd en tevens worden ze ook onder het zadel gebruikt, niet in de sport maar gewoon bij ons thuis, door een paar ponymeisjes uit de buurt.
De welshpony’s zijn immers  echte  kinderpony’s.
Op wedstrijden valt het mij steeds weer op hoeveel welsh pony’s er gebruikt worden uit alle secties. En hoe vaak de welshpony’s wel niet vooraan staan bij de prijsuitreiking. En dat wil toch wel wat zeggen. Namelijk, dat de gebruikers allang ontdekt hebben dat deze pony’s zeer geschikt zijn voor de aangespannen sport. Ze hebben dan ook alles mee. Ten eerste hun vechtlust en hun werkwilligheid . Dan hun gehoorzaamheid en vooral niet te vergeten hun intelligentie. Hoe ze reageren op de stem en de commando’s van de menner (ster)
Ik zou zeggen, probeer het maar eens uit met uw eigen pony. Een “groene” pony kent de commando’s stap, draf, halt , links, rechts enzovoort binnen een week.
Nou, probeer dat bijvoorbeeld maar eens met een KWPN er, een Fries of een Tinker.
Ik wil niets afdoen aan deze rassen, want ik ben zo wie zo gek van alles wat de naam paard met zich mee draagt. Maar ik weet uit ervaring dat de welshpony’s SUPERleerlingen zijn.
Wij rijden zo ongeveer 1 a  2 keer in de maand een marathonwedstrijd.
Dat betekend wel dat we onze pony’s 2 a 3 keer in de week moeten trainen in 2-span of in 4 span. Soms komt het zelfs voor dat een pony moet leren inbuigen of dat hij wat vast zit op een bepaalde kant en dan trainen we hem in het enkelspan.

Eind maart hebben we onze eerste buitenwedstrijd in Putten op de prachtige accommodatie van menvereniging Het Gouden Span . Het is ongekend dat er vandaag 18 ponyvierspannen aan de start komen.  De toppers van Nederland , waarvan er een aantal uitkomen in de Nationale Oranje equipe  zijn er allemaal bij. Van de Kamp sr. en jr. met de Shetlanders , de Van Veluwtjes sr. en jr. , , Martien van Veen met de zwarte A-tjes en ook  John Dorresteijn met zijn welsh B-tjes. Ook Jan de Boer is van de partij. Hij heeft zijn 2 span verruild voor een 4-span .  Een zeer sterk deelnemers veld dus.
Omdat het de  eerste wedstrijd  van het buitenseizoen is, doet Henk het rustig  aan  in de hindernissen. De hele winter geen wedstrijden gereden , omdat hij niet zo gecharmeerd is van binnenwedstrijden. Toch weet hij zijn pony’s in een vlotte  draf  en gedurfd door de hindernispoortjes  te manoeuvreren. Vanaf de kant sta ik echt te genieten. En ik niet alleen, vanuit mijn ooghoeken   zie ik  ook een heel bekend “ Sweet” welshjurylid  genieten van al die welshpony’s. Voor Henk loopt het dan ook gesmeerd .  Na elke hindernis zegt Henk  tegen zijn grooms :die liep lekker jongens  ! Ontspannen komt team v.d.Weerd dan ook zonder kleerscheuren aan de finish.
Als na afloop de score’s  bekend zijn blijkt dat Henk van de 18 vierspannen 7e is geworden. Net achter de beide v.d.Kampjes en van Veluwen , maar nog vóór de equipe rijders als Dorresteijn en Jan de Boer.  Kortom voor ons een fantastische seizoensopening op een prachtige locatie in Putten.

In mei gaan we naar Utrecht . De faculteit voor diergeneeskunde organiseert 1 x per jaar de “Dag van het Aangespannen Paard” Inmiddels een echte familiedag geworden. Er is voor het hele gezin iets te doen en te zien. Elke tak van de aangespannen sport is aanwezig. Tuigpaarden, Friese sjezen, de renbaan, koetsendefilé, rassendefilé , shownummers en allerlei kraampjes , waaronder stands van diverse stamboeken.
De  marathonwedstrijd te Utrecht is voor iedere menner een must.  Rondom de jaarwisseling worden de inschrijfformulieren al verstuurd . Maar er zijn elk jaar zoveel liefhebbers , dat lang niet alle inschrijvers mee kunnen doen.  Om iedereen een kans te geven  wordt er geloot.  Dat betekend dus vreugde als je mee mag doen en teleurstelling als je thuis moet blijven.
Nou ja , thuis blijven doen we toch niet, want er valt genoeg te genieten, ook als je zelf niet mee mag doen. Want helaas, dit jaar werden wij niet ingeloot. Jammer, jammer, maar………. Enkele weken voor de wedstrijd  blijkt een clubgenoot van ons die zich wel ingeloot had in de vierspan rubriek niet mee te kunnen doen. Hij vraagt of Henk belang heeft bij zijn startplaats. Nou, dat was niet tegen dovemans oren gezegd. Henk helemaal blij!!  Al hoewel, hij moet nu wel starten onder een “valse “naam.  Want een afmelding bij de organisatie zou resulteren in een nieuwe loting van menners die op de wachtlijst staan. En dat risico durven we niet te nemen. Henk gaat dus voor 1 dagje door het leven als “Ronald”.  Onze Ronald gaat voortvarend van start met 113 dressuurpunten en een foutloze snelle vaardigheid.
In het hindernistraject  maakt hij een klein foutje die zichzelf straft in de tijd, maar verder weet  Henk het hindernisparcours goed af te leggen.
Van alle categorieën in zowel paard als pony enkelspannen , tweespannen en vierspannen mogen de beste 2 deelnemers de Grande Finale hindernis op het hoofdterrein rijden.
Dat betekend dat de 12 snelste deelnemers het tegen elkaar op gaan nemen.  En ja, Henk zit er ook bij. Er zijn 2 dezelfde hindernissen gebouwd. Telkens gaan 2 deelnemers tegen elkaar strijden. De snelste tijd telt. Tot aan de laatste 2 deelnemers  staat onze “Ronald”aan kop met 25 seconden. Maar dan helaas  , wordt hij er toch nog afgereden door een span supersnelle KWPN-ers die er 24 seconden over doen.  “Ronald” wordt dus 2e , en Henk is daarmee dik tevreden !

Enkele weken later gaan we naar Den Ham . Een sombere morgen, niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk.  We vertrekken met lood in de schoenen richting wedstrijdterrein, want afgelopen weken hebben we eigenlijk veel te weinig getraind.  En daar kwam nog bij dat gisteren op de valreep één van de pony’s behoorlijk dwars was.  Hoe het vandaag af gaat lopen is voor ons een groot vraagteken.  Ronnyboy was gisteren bij de training knap vervelend.  Hij deed niet anders dan stuiteren voor de wagen.  Op een gegeven moment verloor Henk zijn geduld en dat resulteerde in een nog dwarsere pony.  Alle oefeningen ten spijt kwamen we van de regen in de drup. “s Avonds nogmaals getraind in 2 span, maar hij liep ons lang niet naar de zin. Ik ben dus  zeer gespannen hoe dat vandaag af gaat lopen.
Dat ook Henk gespannen was, merkten we al snel toen we op het wedstrijdterrein uit de auto stapten. “Eerst even de startkaart en de rest van de papieren inleveren” zegt Henk.
Ik doe de tas open en de schrik slaat me om het hart.!  Ook dat nog!  Henk heeft  per ongeluk de verkeerde tas in de auto gezet. Ik zie een tas met zakelijke papparassen , die me wel heel bekend voorkomen, maar geen startkaart, stopwatches , portemonnee ,dressuurproevenboekje enz.enz.  Henk steekt zijn handen in de lucht  en roept : Ook dat nog ,we gaan naar huis, over en uit! Ik kijk op mijn horloge en overleg snel even met  Hedwig, mijn schoonzusje, die ook altijd mee  gaat.  Nu delen wíj even de lakens uit.  Henk, Jan en Ilona, jullie gaan nu als de kippen de hindernissen verkennen, daarna gaan jullie alvast inspannen, omkleden en losrijden.  Ondertussen racen wij even een retourtje Oldebroek/Den Ham.  Het moet kunnen. En we redden het, een goed uur later weet ik me nog net op tijd,met de dressuurproef in de hand en in officieel tenue , compleet met hoed , achterop de wagen te manoeuvreren .Vandaag moet ik namelijk de proef oplezen, want  Henk moet ook nog voor het eerst een klasse hoger starten en wou het liefst dat ik de proef voor las. Of hij ook vertrouwen in mij heeft hé.
Ik had al  vanuit de verte gezien dat het niet slecht ging tijdens het losrijden.   Na 32  jaar huwelijk ken ik hem   wel zo goed, dat ik  zelfs aan zijn rug al kan zien hoe hij gestemd is.   
Ik vraag voorzichtig hoe het gaat. “Kon slechter “zegt Henk.  En dan weet ik dat het goed zit, want mijn pappenheimer kennende  , zegt die opmerking mij wel genoeg. En Ronnieboy?  Nou die loopt zoals hij nog nooit gedaan heeft. Als we na een prima dressuurproef bij de trailer komen, zegt Henk , “Ronnieboy en ik hebben er allebei nog eens een nachtje over geslapen en we zijn tot de conclusie gekomen  dat het beter voor ons beiden is om wat te geven en te nemen”. En terwijl hij dat zegt , stapt hij van de wagen af en loopt naar de betreffende pony toe, slaat zijn arm om de hals en geeft hem kleine klopjes op zijn schouder. Nou  dat doet me echt deugd, want ik weet dat die twee weer vrede hebben gesloten. En dat blijkt ook wel, want zowel Henk als de pony’s rijden die dag een heel ontspannen wedstrijd.  De hindernissen lopen heel  vloeiend. Wie die dag niet zo vloeiend liepen, waren Hedwig  en ik. De hindernissen lagen namelijk steeds een heel eind uit elkaar  op hobbelig en modderig terrein . We willen altijd graag alle hindernissen  op de film hebben, zodat de rijders na afloop thuis zelf nog eens kunnen zien wat ze goed of fout gedaan hebben.
Wij kregen in Den Ham een echt Ren je Rot gevoel. En met de blubber tot achter onze damesoren zitten we even later de uitslag af te wachten. En niet voor niets, want Henk gaat met de 2e prijs naar huis  en met maar liefst 3 winstpunten.
Wie had dat gisteren gedacht, wij in ieder geval niet!

Eind juni gaan we het Friese land onveilig maken. Allereerst een officiële wedstrijd in Gaasterland. Menteam van der Weerd zet  ook hier een prima prestatie neer met opnieuw 3 winstpunten en een 2e prijs. Maar verder gebeuren er hier geen spectaculaire dingen. Dat is  een paar weekjes later wel ander. Opnieuw gaan we naar Friesland. Dit keer een “wilde “ wedstrijd te Workum . Dat wil zeggen dat hier geen winstpunten te verdienen zijn want deze wedstrijd valt buiten de verantwoording van de KNHS.  Hindernissen zijn er genoeg, namelijk 10 stuks, waarin ook het vaardigheidstraject  als hindernis is opgenomen en ook hier geldt :foutloos blijven en snelste tijd proberen te realiseren.  Henk en de grooms trachten alle hindernissen   een plekje te geven onder hun schedeldak, maar dat valt niet mee. Tijdens het inspannen hoor je ze voortdurend  zeggen: Hé jongens,  hoe ging die waterhindernis ook al weer? A, B en waar zit C eigenlijk?   Omdat ze wat veel tijd gebruikt hebben voor het verkennen van de hindernissen, moet er  gehaast worden ingespannen, want ze zijn zo  aan de beurt. In Friesland gelden altijd “eigen”regels en er moet gelijk met hindernis 1 begonnen worden n.l. de vaardigheidshindernis .  Er kan nog even los gereden worden.
‘Speedy is vandaag een beetje fel, zegt Henk. , dat is hij normaal nooit, maar hij heeft er zeker zin in’  Dan moeten ze de ring al in. Henk zet er meteen goed de vaart in. Poortje 1 tot  en met 10 gaan nog redelijk goed, maar het gaat steeds sneller. Vanaf de zijlijn zie ik het  met stijgende verbazing aan, het lijkt wel een racewagen in plaats van een marathonwagen. Ruuuuustiííííg!!!  schreeuw ik . Maar het lijkt wel of het een averechtse werking heeft , want ze gaan alleen maar harder! Ik zie dat Speedy er bijna plat voor ligt. Hij doet zijn naam zeker eer aan! De omroeper wordt ondertussen ook steeds enthousiaster . “Dit kon wel eens een super snelle tijd worden, kijkt u eens, wat een lef! “Ik krijg het steeds benauwder.
Het verbaast me dat alle poortjes ook nog in de goede volgorde genomen worden en de balletjes blijven ook nog liggen terwijl de wagen alle kanten op drift.  Na het laatste poortje  gaat het in dezelfde snelheid richting uitgang. Ik begin me werkelijk af te vragen  of Henk wel goed snik is! In volle gang gaat hij via de uitgang het achterterrein op .En dan zie ik dat hij de pony’s op een volte probeert te trekken , terwijl hij roept: Ho Ho Halt  Halt…….. En lieve help, gelukkig  , het span staat opeens stokstijf stil.  Als ik bij de wagen aankom, zie ik dat Henk net zo hard hijgt als de pony’s. “Speedy was helemaal gek”, zegt hij,” en de rest werd er ook helemaal dol van, ik snap er niks van’.  Nou , ik keek naar Speedy en ik  begon  het wel te snappen en kreeg opeens de slappe lach. Want ik zag  dat Speedy zijn bit niet in de mond had, maar dat hij ermee onder de kin liep!
Wat een avontuur zeg en wat een tijd op hindernis 1 !  Dat neemt niemand ons meer af.
Ook de andere  hindernissen lopen als een trein. Op de waterhindernis die in het IJsselmeer gebouwd is heeft Henk zelfs de op één na snelste tijd van de 80 deelnemers . Het is een geweldig gezicht van opspattend water en  galopperende pony’s  als ze in volle vaart  en zonder een spoor van twijfel het IJsselmeer in “duiken” . Na 22 seconden hebben ze alle poortjes genomen en rennen ze  onder luid gejuich van het publiek  in volle vaart het mulle stand weer op. We hebben het op de video staan en je zou willen dat het veel langer duurde.
De beloning is dan ook dat we met de 1e prijs naar Oldebroek terug kunnen en al die Friezen hebben het nakijken. Een tip? Probeer het volgende keer ook eens zonder bit.
En Speedy? Verbeeld ik het me, of gaf hij me  een knipoogje…..  Ik gaf hem in ieder geval bij thuiskomst een extra schep haver . Want dat had hij wel verdient !

Eind augustus gaan we opnieuw naar Friesland, dit keer naar Driesum/ Wouterswoude.  Ik denk dat ik wel mag zeggen dat dit de mooiste wedstrijd van het seizoen is. Want in deze dorpen, is de marathonwedstrijd hét evenement van het jaar. Iedereen in het dorp wordt erbij betrokken. Elke buurt maakt zijn eigen hindernis. De één nog mooier dan de ander. Sponsors staan op een wachtlijst om zo’n hindernis te sponsoren. Deelnemers staan ook op wachtlijsten, want wie wil er hier nou niet mee doen. Campings zijn afgeladen vol. Nergens anders in Nederland vindt je zoiets. Wij zelf zijn met een aantal clubgenoten de avond van te voren bij een zeer vriendelijke boerenfamilie  neer gestreken. We zijn van harte welkom. Pony’s kunnen in de wei en wij worden hartelijk ontvangen met koffie en koek.  De tenten kunnen in de tuin worden opgezet. Dat viel nog niet mee. Hedwig en ik kropen  op handen en voeten door de binnentent , terwijl de heren de buitentent onder controle probeerden te krijgen.
Weet je, zei Hedwig droog , ik geloof dat we nog nooit zo voor die kerels hebben gekropen.  We kregen ter plekke een lachstuip alsof we weer zestien waren. Als alles geïnstalleerd is, gaan we de hindernissen verkennen. Het is onbeschrijflijk wat ze er weer van gemaakt hebben. De   eifeltoren van zo’n 10 meter hoog, compleet met talrijke lampjes.
Een prachtig nagemaakte ophaalbrug, waar we met de pony’s eerst onder door moeten, door het water,  daarna laat een vrijwilliger de brug weer naar beneden zakken en moeten de menners er overheen . Een western hindernis met een saloon en een prison compleet met galg.
Een boshindernis met een kabelbaan. En dan die prachtige hindernis gemaakt met medewerking van het plaatselijke tuincentrum. Met ongelooflijk  veel prachtig  bloeiende  en  groene planten is er een complete tuin aangelegd, waarin zich een exact nagemaakte  houtzagerij bevindt , met een levensgroot schoepenwiel dat echt werkt  en die zorgt voor het benodigde water. Met geen pen  te beschrijven hoe mooi dat eruit ziet. Wat een werk om zoiets te maken en wat een vrijwilligers zijn er nodig voor zo’n evenement. Daar mogen we als menners ook wel eens bij stil staan. Als we ’s avonds bij de tent zitten realiseren we ons wat een geluk we hebben dat we hier mee mogen doen. Terwijl we de volgende dag halverwege de avond moe maar voldaan naar huis gaan is het feest in Driesum/Wouterswoude nog in volle gang. En de prijsuitreiking die is  pas tegen middernacht. Maar geen nood, want als blijkt dat Henk toch bij de prijzen zit, worden we onderweg al gebeld door ons gastgezin. Gefeliciteerd je hebt de 3e prijs , een prachtige beker en die komen we jullie eerdaags wel even brengen.  Stugge Friezen? Echt niet,  bedankt Friesland!

Het is september en het einde van het wedstrijdseizoen nadert. We maken nog even een uitstapje naar het Overijsselse Ane. Jammer dat Henk hier het enige vierspan is, want dan ben je altijd 1e , tenminste als je niet gediskwalificeerd wordt. En dat scheelde maar weinig. Henk had voor de dressuur wel zijn pak meegenomen, maar als  blijkt dat hij alleen het colbertjasje op de hanger heeft en de broek waarschijnlijk thuis van de hanger  is gegleden heeft hij een probleem, want een spijkerbroek is taboe.  Maar we zijn vindingrijk. Henk houdt gewoon zijn spijkerbroek aan en trekt zijn zwarte sokken met lange boorden   over de spijkerbroek. Dan  de schort er over heen. We adviseren Ilona om de jury wat af te leiden als Henk kort langs de juryauto moet.   Bovendien geven we  Henk de tip  om niet wijdbeens te gaan zitten, maar de benen zo strak mogelijk  naast elkaar te houden, zodat de schort op zijn plaats blijft.  Thuis op de video zagen we later wel een wat benauwd, angstvallig gezicht, maar verder  zag je er geen barst van.

En dan is het  seizoen voorbij ,de pony’s kunnen weer in de winterstalling, maar  natuurlijk verheugen we ons nu al weer op het volgende zomerseizoen, want  als het aan ons ligt, dan zijn we zeker weer van de partij.